Plastiku razgrađuju gotovo deset puta brže: Naučnici razvili tehnologiju koja bi mogla da promeni reciklažu

Naučnici sa Kraljevskog koledža u Londonu i američkog Univerziteta Ratgers razvili su novi pristup razgradnji plastike koji omogućava da enzimi deluju gotovo deset puta brže, uz znatno manju količinu potrebnog materijala. Otkriće bi moglo da doprinese efikasnijoj reciklaži plastičnih boca, ambalaže i drugih proizvoda od PET plastike.

Istraživači su uspeli da poboljšaju delovanje enzima koji razgrađuje polietilen-tereftalat (PET), jednu od najrasprostranjenijih vrsta plastike.

Umesto razvoja potpuno novog enzima, promenili su hemijske osobine postojećeg i prilagodili tečnost u kojoj se odvija reakcija.

Rezultati laboratorijskih ispitivanja pokazali su da tako izmenjeni enzim razgrađuje hemijske veze u plastici približno 9,2 puta brže nego uobičajeni sistem, dok je ukupna aktivnost enzima povećana oko 9,5 puta.

Posebno važan rezultat odnosi se na trajanje njegovog delovanja. Dok je neizmenjeni enzim u vodi počeo značajno da gubi aktivnost već posle prvog dana, novi sistem održavao je stabilnu razgradnju tokom sedam dana.

Metoda je ispitana i na komadićima upotrebljene plastične boce, bez potrebe za njihovim prethodnim zagrevanjem ili posebnom pripremom.

Naučnici su koristili enzim poznat kao kutinaza, čiju su površinu hemijski modifikovali kako bi bolje podnosio uslove potrebne za razgradnju PET plastike.

Zatim su ga kombinovali sa posebnom jonskom tečnošću koja olakšava pristup hemijskim vezama unutar plastičnog materijala.

Još jedna prednost jeste mogućnost ponovnog korišćenja tečnosti. Tokom jednog laboratorijskog eksperimenta istraživači su uspeli da povrate 97,1 odsto upotrebljene jonske tečnosti.

Iz razgrađene plastike izdvojili su i tereftalnu kiselinu, jednu od osnovnih sirovina za proizvodnju novog PET materijala.

Takav pristup mogao bi da omogući da se stara plastika ponovo pretvara u sirovinu, umesto da se reciklira isključivo topljenjem i preoblikovanjem.

Ipak, tehnologija još nije spremna za industrijsku primenu. Istraživači treba da reše problem ponovnog korišćenja samog enzima, koji nakon postupka izdvajanja tečnosti nije zadržao dovoljnu aktivnost.

Potrebne su i dodatne procene potrošnje energije, troškova i ukupnog uticaja procesa na životnu sredinu.

Rezultati istraživanja objavljeni su u naučnom časopisu ACS Sustainable Chemistry & Engineering, a naučnici veruju da bi dalji razvoj mogao da otvori put ekonomičnijoj reciklaži plastike.