More toplije nego ikada, život na obali nestaje: Naučnici upozoravaju na dramatične promene

Neobično snažno zagrevanje Tihog okeana izazvalo je velike promene duž obale Kalifornije, gde naučnici beleže nestajanje podvodnih šuma algi, poremećaje u lancu ishrane i uginuća morskih ptica. U pojedinim slojevima okeana temperatura je čak osam stepeni viša od prosečne, što dodatno pojačava zabrinutost za opstanak brojnih vrsta.

Kako piše britanski Gardijan, posledice snažnog klimatskog fenomena El Ninjo posebno su izražene u zalivu Monterej, jednom od najpoznatijih područja za proučavanje morskih ekosistema.

Istraživači upozoravaju da se zagrevanje ne odvija samo na površini mora, već i u njegovim dubljim slojevima.

Merenja u termoklini, prelaznom sloju između toplije površinske i hladnije dubinske vode, pokazala su odstupanja temperature od čak osam stepeni Celzijusa u odnosu na uobičajene vrednosti.

Istovremeno je zabeležen snažan pad količine fitoplanktona, mikroskopskih organizama koji predstavljaju osnovu ishrane brojnih morskih vrsta.

Toplija voda siromašnija hranljivim materijama posebno ugrožava velike podvodne šume algi, koje pružaju stanište i hranu mnogim ribama i drugim organizmima.

Naučnici objašnjavaju da gubitak ovih šuma može da izazove lančane posledice po čitav ekosistem. Kada alge nestanu, pojedine vrste morskih ježeva dodatno otežavaju njihov oporavak hraneći se mladim biljkama.

Promene su već vidljive i među morskim pticama. Duž kalifornijske obale pronalažene su izgladnele i uginule ptice, dok stručnjaci pretpostavljaju da zagrevanje potiskuje ribe kojima se hrane u dublje delove okeana.

Ipak, tačni uzroci i konačne razmere uginuća tek treba da budu utvrđeni.

Zagrevanje je donelo i neuobičajene posetioce. U kalifornijskim vodama primećene su vrste karakteristične za znatno južnije oblasti, uključujući pojedine tropske ribe, lignje i kit-ajkule.

Pored promena u moru, sve izraženiji problem predstavljaju visoke plime i sužavanje peščanih plaža, što dodatno ugrožava priobalne ptice.

Uprkos ozbiljnim posledicama, naučnici pokušavaju da obnove oštećene podvodne ekosisteme.

U laboratorijama se uzgajaju mlade alge koje se zatim postepeno prilagođavaju spoljnim uslovima i presađuju u okean.

Jedan od projekata obnove već je pokazao ohrabrujuće rezultate: na lokaciji na kojoj se sprovode radovi prošle godine zabeleženo je povećanje površine pokrivene algama za više od 700 odsto u poređenju sa kontrolnim područjima.

Istraživači, međutim, naglašavaju da takvi lokalni uspesi ne znače da je opasnost prošla. Povišene temperature morske vode mogle bi da potraju i narednih meseci.

Potpune posledice ovog događaja po morske ptice, ribe i sisare biće jasnije tek tokom narednog proleća, kada naučnici budu mogli da procene koliko su se populacije promenile.

Slučaj kalifornijske obale pokazuje koliko brzo zagrevanje okeana može da poremeti složene prirodne sisteme, ali i koliko su važni dugoročno praćenje i obnova ugroženih staništa.