Vratili reci prirodni tok posle 200 godina: Deset godina kasnije dogodio se izuzetan oporavak

Deset godina nakon što je jednom delu reke u Engleskoj vraćen prirodni, krivudavi tok, rezultati pokazuju značajan oporavak njenog živog sveta. Najnovija istraživanja otkrila su povećan broj mladih atlantskih lososa, dok su se u obnovljeno područje vratile i brojne druge životinjske vrste.

Reč je o vodotoku Svindejl Bek, na području Vajld Hozvoter u severozapadnoj Engleskoj, gde je 2016. godine započet projekat obnove prirodnog rečnog staništa.

Reka je pre približno dva veka bila veštački ispravljena i omeđena nasipima, čime su promenjeni njen tok i prirodni procesi koji omogućavaju opstanak brojnih vodenih organizama.

Stručnjaci su odlučili da obnove deo njenog nekadašnjeg izgleda, vraćajući krivine i povezujući rečno korito sa okolnim plavnim područjima.

Tokom projekta obnovljen je približno jedan kilometar rečnog toka, a dodatni radovi omogućili su da se i drugi delovi vodotoka ponovo povežu sa prirodnim plavnim površinama.

Cilj nije bio samo poboljšanje uslova za ribe već i smanjenje rizika od poplava, unapređenje kvaliteta vode i obnova biodiverziteta.

Posebna pažnja posvećena je atlantskom lososu, vrsti koja je u Velikoj Britaniji ugrožena i kojoj su za razmnožavanje potrebni odgovarajući šljunkoviti delovi rečnog korita.

Prvi ohrabrujući rezultat pojavio se izuzetno brzo. Lososi su se vratili na obnovljeni deo reke radi mresta svega tri meseca nakon završetka radova, prvi put otkako je taj deo toka ispravljen pre približno 200 godina.

Međutim, za stvarni oporavak populacije bilo je potrebno mnogo više vremena.

Najnovija istraživanja britanske Agencije za životnu sredinu pokazala su da se u pojedinim delovima vodotoka sada nalazi znatno više tek izleglih lososa, kao i mladih jedinki koje su prošle početnu fazu razvoja.

Stručnjaci smatraju da je to važan pokazatelj da ribe ne dolaze samo iz drugih delova reke, već da se uspešno razmnožavaju u obnovljenom staništu.

Pored lososa, zabeležene su i potočne pastrmke, jegulje i druge vrste riba, dok su se duž obala pojavile vidre i različite vrste ptica.

Među njima su vodomari, šljuke i druge ptice povezane sa vodenim staništima.

Obnova je doprinela i razvoju vodenih biljaka i povećanju raznovrsnosti staništa, što omogućava bolji opstanak mladih riba tokom različitih faza njihovog razvoja.

Projekat ima značaj i za stanovništvo jer se u blizini nalazi rezervoar Hozvoter, važan izvor vode za piće za približno 2,2 miliona ljudi na severozapadu Engleske.

Zdraviji rečni ekosistem doprinosi kvalitetu vode koja se uliva u rezervoar, dok prirodniji tok omogućava bolje raspoređivanje vode tokom visokih vodostaja.

Stručnjaci naglašavaju da rezultati potvrđuju koliko priroda može da se oporavi kada joj se ponovo omoguće prirodni procesi.

Priča o Svindejl Beku pokazuje da obnova reka nije samo pitanje očuvanja pojedinačnih vrsta, već ulaganje u zdravije ekosisteme, kvalitetniju vodu i veću otpornost na poplave.