Recikleri zabrinuti zbog planova EU da daju čeličanama besplatne kredite za ugljenik

Evropski recikleri izrazili su zabrinutost zbog planova da se proizvođačima čelika daju besplatne emisije CO2, rekavši da metodologija koju razmatra Brisel stavlja reciklirani čelični otpad u nepovoljan položaj u poređenju sa primarnim čelikom napravljenim od rude gvožđa, koji više zagađuje.

Evropska komisija je u sredu (6. decembra) podnela nacrt ažurirane uredbe o besplatnoj dodeli, čime je započela četvoronedeljne javne konsultacije o novim pravilima koja će odlučiti koliko će emisija CO2 biti besplatno distribuirano industrijama u periodu 2026-2030.

Smatra se da je proizvodnja čelika izložena velikom riziku od preseljenja u inostranstvo zbog politike cena ugljenika u EU koja gura troškove proizvodnje iznad konkurencije u Kini ili Indiji.

Iz tog razloga, sektor je dodat na takozvanu „listu curenja ugljika“ EU, što ga čini kvalifikovanim za dobijanje do 100% besplatnih dozvola u okviru EU šeme za trgovinu emisijama (EU ETS) – što efektivno daje proizvođačima čelika besplatan pristup zagaditi.

Sistem će isteći 2034. godine pošto EU postepeno počinje da primenjuje svoj novi mehanizam za prilagođavanje granice ugljenika (CBAM) paralelno.

Međutim, nacrt Uredbe o besplatnoj dodeli izaziva zabrinutost među ekološkim grupama i evropskom reciklažnom industrijom, koji kažu da metodologija za davanje besplatnih dozvola za zagađenje favorizuje metode proizvodnje čelika sa najviše ugljenika.

– Besplatne naknade su dizajnirane da spreče curenje ugljenika sve dok se CBAM u potpunosti ne implementira. Oni ne bi trebalo da budu podsticaji za promovisanje određenog proizvodnog procesa u odnosu na drugi – a kamoli više zagađivača – rekao je Aimeric Amand, službenik za politiku u Sandbagu, neprofitnom istraživačkom centru za klimatske promene.

Korišćenje recikliranog otpada u proizvodnji čelika smanjuje emisije ugljenika za najmanje 58%, prema Evropskoj konfederaciji reciklažne industrije (EuRIC). Ipak, nacrt plana raspodele EU daje lavovski deo besplatnih ETS dozvola za primarni čelik proizveden od rude gvožđa, koji je energetski intenzivniji.

Prema EuRIC-u, trenutni sistem besplatne alokacije je dao naopake podsticaje evropskoj industriji čelika. Dok reciklirani čelik predstavlja 70% proizvodnje u SAD ili Turskoj, taj procenat je samo 55% u Evropi, kažu u udruženju.

– Do sada je besplatna dodela direktno podstakla proces čelika sa najvećom količinom ugljenika, odnosno proizvodnju čelika u visokim pećima za kiseonik koje se oslanjaju na rudu gvožđa – kaže Emmanuel Katrakis, generalni sekretar EuRIC-a.

– Besplatna dodela koja ometa cirkularnu i niskougljeničnu proizvodnju čelika ne samo da je u suprotnosti sa samim ciljevima tranzicije ka kružnijoj ekonomiji, već i protiv klimatskih ciljeva EU – rekao je on za Euractiv.