Stručnjaci upozoravaju: Klimatske promene mogu povećati ozonsku rupu

U neobičnom obrtu događaja, ozonska rupa na Antarktiku, inače godišnji fenomen, iznenađujuće se odbija brzo zatvoriti tokom decembra, izazivajući zabrinutost među klimatskim naučnicima.

Uobičajeno, formira se sredinom avgusta i postepeno smanjuje tokom novembra, ali ove godine je nastala nekoliko dana ranije i uporno se održava površinom od preko 15 miliona kvadratnih kilometara, prema Copernicus Atmosphere Monitoring Service (CAMS).

Ozon, ključni štit od štetnog Sunčevog zračenja, bio je pod pažnjom od otkrića hemikalija koje ga razređuju.

Montrealski protokol, globalni sporazum iz 1987. godine, igrao je ključnu ulogu u postepenom ukidanju tih supstanci.

Iako je prošle godine postignut značajan korak ka obnavljanju, ozonske rupe uporno se zatvaraju kasnije nego obično poslednje tri godine, a CAMS ukazuje na klimatske promene kao potencijalnog krivca.

U 2023. godini, ozonska rupa pratila je specifičan tok, postajući šesta najveća do sredine septembra.

Ove godine zadržala je površinu od oko 12 miliona kvadratnih kilometara do prvog vikenda decembra.

Ovo odstupanje deo je trenda koji traje od 2020. godine, sa rupama koje se zatvaraju oko sredine do kraja decembra.

CAMS povezuje ovaj fenomen sa hladnijim temperaturama stratosfere i snažnim polarnim vorteksom.

Vincent-Henri Peuch, direktor CAMS-a, ističe potrebu za dodatnim istraživanjem, naglašavajući složenost procesa obnavljanja ozonskog omotača.

Montrealski protokol svedoči o efikasnosti globalnih akcija zaštite klime, dok neuobičajeno ponašanje ozonske rupe na Antarktiku služi kao podsećanje na izazove očuvanja ekološke stabilnosti planete.